Position paper: Plusflat concepten als antwoord op het gat tussen thuis en verpleeghuis.

Aanleiding

Nederland vergrijst en ouderen hebben andere wensen dan eerdere generaties. De woningmarkt knelt. Geschikte, toegankelijke woningen voor ouderen zijn schaars, doorstroming stokt en kwetsbaarheid stapelt zich op in bestaande wooncomplexen. Daarnaast neemt de druk op zorgprofessionals toe en groeit de vraag naar ondersteuning, terwijl personeel schaars is en (crisis)zorg en verpleeghuiscapaciteit onder spanning staan. Er is een brede beweging nodig richting het beter organiseren van wonen, welzijn en zorg rondom ouderen, met meer preventie en een sterke sociale basis: niet als noodgreep, maar als een toekomstgerichte manier om kwaliteit van leven te versterken.
De Plusflat (en vergelijkbare concepten) is het praktische antwoord op het gat tussen thuis en verpleeghuis: niet met ‘meer zorg’, maar door het gewone leven te versterken met preventie, netwerk en pas daarna passende ondersteuning en zorg. Juist daarin zit de maatschappelijke waarde: kwaliteit van leven versterken én escalaties en zwaardere zorg zoveel mogelijk voorkomen of uitstellen.

Plusflat concept

Een Plusflat (waaronder ook varianten zoals de Thuisplusflat, Lang Leven Thuisflat, Wonen met een Plus, Gezond en Wel Thuis, WonenPlus) is een bestaand wooncomplex met relatief veel senioren (65+) dat wordt doorontwikkeld tot een woonomgeving waarin wonen, ontmoeting en ondersteuning/zorg op wooncomplexniveau samenhangend zijn georganiseerd. Bewoners wonen zelfstandig (meestal sociale huur) en er is een herkenbare ontmoetingsfunctie (bijvoorbeeld gemeenschappelijke ruimte) met activiteiten gericht op verbinding, vitaliteit en het voorkomen van eenzaamheid. Ook de directe omgeving (buurtbewoners, informele netwerken en soms lokale vrijwilligers/ initiatieven) wordt bewust betrokken bij die sociale activiteiten, zodat er een bredere sociale basis ontstaat en het wooncomplex niet op zichzelf staat. De oudere woont zelfstandig, maar is niet meer op zichzelf aangewezen doordat ontmoeting, vroegsignalering en ondersteuning/zorg nabij en georganiseerd zijn.
Het concept werkt al op meerdere plekken in Nederland, maar de plus-laag (regie/ community/ verbinding/ welzijn/ vroegsignalering en de exploitatie van ontmoeting) is nog te vaak afhankelijk van subsidies, lokale pilots of versnipperde financiering. Dat remt opschaling en maakt continuïteit kwetsbaar. Daarom doet Van Zorg naar Gewoon Leven door middel van deze position paper een oproep aan de overheid om te formaliseren wat al werkt en door te pakken naar structurele bekostiging en opschaling.

Position paper

Deze paper komt voort uit de beweging Van Zorg Naar Gewoon Leven: we kijken bewust anders naar ouderenzorg, niet primair als ‘zorg leveren’, maar als het organiseren van een leefomgeving waarin mensen zo lang mogelijk mee kunnen doen, ondersteund door netwerk, preventie en passende zorg wanneer nodig. De afgelopen jaren zijn in deze beweging praktijkvoorbeelden verzameld en gedeeld. De volgende stap is om deze werkzame concepten niet langer afhankelijk te maken van tijdelijke middelen, maar om ze structureel te maken en landelijk schaalbaar te organiseren. Zonder landelijke, structurele bekostiging blijft de wooncomplexgerichte tussenvorm afhankelijk van tijdelijke middelen, lokale onderhandelingen en terugkerend bewijsdiscussie.